Siódma Góra

Błażej Kusztelski „W orlim gnieździe. Legendy, podania i opowieści wielkopolskie”

Z Wielkopolski

Książka „W orlim gnieździe” jest przede wszystkim lekturą, która powoduje, że czytelnikowi ciarki przebiegają po plecach. Dawne czasy, bardzo dawne, postaci, podróżujące poprzez tajemnicze knieje, rycerze, pustelnicy, królewny, nimfy, diabliki, cudowne wydarzenia. Błażej Kusztelski zebrał bogaty materiał  i pięknie ułożył go w tomie poświęconym legendarnej przeszłości Wielkopolski. Po lekturze młody Wielkopolanin uważniej będzie przyglądał się regionowi, w którym żyje. Nazwy miejsc staną się bogatsze o historię swego nadania, ludzie nabiorą odziedziczonych rysów bohaterskich przodków. Tak może być. Kusztelski prowadzi nas na spotkanie z Wielkopolską opowiadaną przez wieki, pokazuje jak bogata jest tradycja literacka regionu.

Treści zawarte w tomie mają moc silnego oddziaływania na wyobraźnię. Z jednej strony autor zaprasza nas do świata cudów, z drugiej – podaje wiedzę o obyczajach panujących wśród ludu pierwszych polskich osadach, (także w późniejszych wiekach). Bo trochę, choć to dawne czasy, wiemy o naszych przodkach. Mieszkańcy Poznania i okolic różnie się ubierali, w ubiory płócienne i skórzane. Te ze skóry szyli rzemieślnicy, których zwano garbarzami. (…) [Jędrysek] ze skór wyrabiał nie tylko kaftany, ale i buty. Najpierw usuwał  z nich sierść, potem wrzucał je do wielkiego kotła, posypywał wierzbowa korą i zalewał wodą. I tak pozostawiał na kilka miesięcy. Następnie miętosił skóry i smarował je tłustą mazią. Kiedy były odpowiednio miękkie, a do tego gładkie i błyszczące, chwytał igłę z kości,  z rybiej ości lub z drewna i brał się do roboty. Jak by nie było to kawałek wiedzy. Opowieści zawarte „W orlim gnieździe” to właśnie spotkanie fantastycznego świata wielkopolskich zaczarowanych postaci i zdarzeń z tym, co wiemy o „dawno, dawno temu” – jaka była codzienność ówczesnych ludzi przewijających się w tle nadprzyrodzonych zdarzeń, jak wyglądali. Ponad to mamy tu też krzynę historii. Wątki są tu poukładane chronologicznie – od czasów przedhistorycznych, poprzez rządy Piastów, Jagiellonów, czasy wojen polsko-szwedzkich, okresu saskiego oraz zaborów.

Tom „W orlim gnieździe” ma też inna poważną zaletę – ilustracje Macieja Plamowskiego – niektóre subtelne jak delikatne akwarele, inne – zaznaczone mocną barwą, bardzo dynamiczne, różne jak nastroje, przez które prowadzą czytelnika wielkopolskie opowieści.

JP

Błażej Kusztelski „W orlim gnieździe. Legendy, podania i opowieści wielkopolskie”, zilustrował: Maciej Plamowski, wydawnictwo Media Rodzina, 2020.